Bakcell üçün melotonlar
Qeydiyyat
Saytda olanlar
Saytda olanlar: 58
İstifadəçilər: 0

yoxdur

Botlar: 


Son 20 istifadəçi: 

Maraqlı xəbərlər
Populyar xəbərlər
Saytda dostluq funksiyası olmasını istəyirsinizmi?
Bəli yes
Xeyr nea
«    Sentyabr 2014    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930 
Biz Facebook-da
36

Araz cayi

Müəllif: reyhankateqoriya: Azərbaycantarix: 24 iyun 2010
alt

Araz Kürün ən böyük qoludur. Ermənistan və Azərbaycan ərazisindən axır. Uzunluğu 1072 km, hövzəsinin sahəsi 101,9 min kvadrat km-dir. Başlanğıcını Türkiyədə, Bingildağ silsiləsinin şimal yamacından (2990 m) alır. Axura qolu qovuşandan sonra Araz Bəhramtəpə su qovşağının yaxınlığınadək təqribən 600 km məsafədə Ermənistan və Azərbaycanın Türkiyə və İranla dövlət sərhədini təşkil edir. Sabirabad şəhəri yaxınlığıda Kürlə birləşir. Suyunun çoxluğuna görə Zaqafqaziyada ikinci çaydır.

Araz relyef və axım xususiyyətlərinə görə iki hissəyə ( dağlıq və ovalıq) arılıq.Türkiyə ərazisində Araz tipik dağ çayıdır.Axuryanın mənsəbi ilə Araz su qovşağı arasında ararat düzənliyindən,Sədərək, Şərur, Böyükdüz və Naxçıvan düzlərinin cənubundan axır. Bu hissədən çayın sürəti nisbətən azalır.Burada Araza soldan Sevcur, Razdan, Arpaçay, Naxçıvan və s., sağdan Qarasu, Maku və sağ qollar birləşir.Naxçıvan çayının mənsəbinədək Araz çox yerdə kanyonvarı dərələrlə axır; coşqun və astanalıdır. Bu hissədə Araz soldan Əlincə, Ordubad, Mehri, Oxçu və s., sağdan Qotur ,Qırsı və sol qolları qəbul edir.Həkəri çayının mənsəbindən sonra Araz tədricən düzənliyə və Kür-Araz ovalığına çıxır; yatağı meandr vəzyyəti alır.Həkəri çayının mənsəbindən aşağıda Araza soldan Quruçay, Köndələnçay və s., sağdan Selin, Qarasu və sol qollar birləşir. Arazın Bəhramtəpə su qovşağından mənsəbinədək axdığı hissədə qolu yoxdur.Çayın dağlıq sahədəki fəal eroziya prosesi ovalığda akkumulyasiyai əvəz olunur.Araz qarışıq mənbədən qidalanır.Axımının 44%-ini sular,38%-ini qar suları. 18%-ini yağış suları təşkil edir.Arazın mənsəbi yaxınlığında orta illik su sərfi 279 kub m/san,axım həcmi 8,8 mlrd. kub m-dir. Suyu hidrokarbonatlı-kalsiumludur. Orta minerallaşma azsulu dövrdə 560-880 mq/l,çoxsulu dövrdə isə 260-400mq/l-dir.

Arazın böyük suvarma və hidroenerji əhəmiyyəti var.Suyundan səmərəli istifadə etmək məqsədi ilə çayın üzərindən Bəhramtəpə su qovşağı,Sovet-İran müqaviləsinə əsasən isə Araz su qovşağı və Mil-Muğan sukötürmə qovşağı tikilmişdir.Araz gəmiçiliyə yararsızdır.

Araz aşağı axınında yatağını tarix boyu bir neçə dəfə dəyişmişdir. Son dəfə 1896 ildə Araz daşqın nəticəsində sahil bəndini uçurmuş,suyunun bir hissəsi Muğan düzündən keçərək Xəzər dənizinə axmışdır.Bununla əlaqədər, ərazidə bir neçə göl(Ağçala,Mahmudçala və s.) əmələ gəlmişdir.Sonralar bənd bərpa edilmiş və Arazın suyu əvvəlki yatağına qaytarılmışdır.

Bir çox antik və orta əsr müəllifinin əsərində Araz haqqında məlumat verilmişdir.Qədim yunan və latın mənbələrində Zaqafqaziya, Parsa(Fars) və Orta Asiyada Araz adlı bir çayın adı çəkilir.

Teqlər:

Oxşar xəbərlər:

Saytdan tam şəkildə istifadə etmək üçün
Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya oz profilinizə daxil olun.

Leonel-207

  • 24 iyun 2010 02:42

cox sag ol melumatlara gore..demek olar ki bilirdim...redaktede tekrarladim..tewekkurler...

Cristi

  • 24 iyun 2010 02:42

ARAZ he?? xaxa Cox sagol xebere gore maraqli idi!!!

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

BadBoy

  • 24 iyun 2010 02:43

Cox sag Ol Melumata Gore

--------------------
ТЫ КАРТУ НЕ КРУТИ ФИГ ТЕБЕ МЕНЯ НАЙТИ

gulshan

  • 24 iyun 2010 03:05

cox saq ol flower

--------------------
Allah-Təala bəndələrinin dualarına üç cür cavab verir: " Bəli" deyib istədiklərini verir, "Yox" deyib yaxşısını verir. "Səbr et" deyib ən yaxşısını verir!

DaRk_AnGeL

  • 24 iyun 2010 03:47

men bunu bilirdim tewekkurler xebere gore

--------------------
Я не АНГЕЛ и не ДЕМОН... И совсем не ИДЕАЛ... НУ, такая получилась... Так Аллах меня создал!

qeribelik

  • 24 iyun 2010 03:49

SAG OL MELUMATA GORE BACI.MARAQLI GELDİ

--------------------
Allahım əgər mən sənin cənnətini qazanmaq üçün ibadət etsəm qoyma məni cənnətinə. Əgər cəhənnəmində yanmamaq üçün ibadət edirəmsə at məni atəşə. Mən, Sənə olan eşqimdən ibadət edirəm . Sən istəsən Cənnətinə qoyarsan istəsən Cəhənnəminə.

aZErIka

  • 24 iyun 2010 04:01

посибаа flower

Pozitivka

  • 24 iyun 2010 04:22

cox maraqliydi

MaLenKaya BuSinka

  • 24 iyun 2010 06:36

tewekkurler xebere gore

reyhan

  • 24 iyun 2010 06:41

beyendiyinize sevindim tekrar biliyin anasidir! butun rey yazanlara minnetdaram. elleriniz var olsun!!!!!!!!!!!! angel

pink_panther

  • 24 iyun 2010 06:42

hm maraqli xeber idi cox sagol

--------------------
Sevmeyi bacaran insanla bir omur kecirmeye deyer !!!

Cristi

  • 24 iyun 2010 07:02

reyhan,
sen yuxarini oxuuuuuuu happy

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

reyhan

  • 24 iyun 2010 07:06

Sitat: Cristi
reyhan,
sen yuxarini oxuuuuuuu

kor deyilem!!!!!!!!! gordum coxxxxxxxxx gulmelidir????????? nede olsa bulaq adi yazmamiwam. cay adirdaaaaaa bawa duwersen ne demek isteyirem bax bu gulmelidir!!!!!!!!!! laugh1

Dj_Robot

  • 24 iyun 2010 07:06

Cox sagol xeber ucun hami bilmelidi bunu

Cristi

  • 24 iyun 2010 07:08

Sitat: reyhan
kor deyilem!!!!!!!!! gordum coxxxxxxxxx gulmelidir????????? nede olsa bulaq adi yazmamiwam. cay adirdaaaaaa bawa duwersen ne demek isteyirem bax bu gulmelidir!!!!!!!!!!


Korluq sende var.bezi weyleri gormediyin ucun.anlarsin yaaaa..... Neceb soz altda qaldin. maraqlidirrrrrrrrrrrrrr happy

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

the 13th Warrior

  • 24 iyun 2010 07:11

cox sag olun, deyerli melumatlara gore

--------------------
There is only one God and Mohammad is His prophet.

reyhan

  • 24 iyun 2010 07:13

Sitat: Cristi
Korluq sende var.bezi weyleri gormediyin ucun.anlarsin yaaaa..... Neceb soz altda qaldin. maraqlidirrrrrrrrrrrrrr

hec ozunde bilmirsen ne daniwirsan indi deyirem gelen sefer men bulaq haqqda xeber qoyaram baxarsan!!!!!!!!!!! neyi gormurem ki????//// her halda oz xeberimin reylerini oxumasam dayi onda ne oldu ki!!!!!!!!! sadece bow yere soz curudmek istemedim ona gore cavab yazmadim!!!!!!!!!!!!!!! amma gorurem ki! cavab vermesem el cekmeyeceksen

Leonel-207

  • 24 iyun 2010 07:14

Sitat: reyhan
reyhan

Sitat: Cristi
Cristi

olmadi ki!!!

Cristi

  • 24 iyun 2010 07:19

Sitat: reyhan
hec ozunde bilmirsen ne daniwirsan indi deyirem gelen sefer men bulaq haqqda xeber qoyaram baxarsan!!!!!!!!!!! neyi gormurem ki????//// her halda oz xeberimin reylerini oxumasam dayi onda ne oldu ki!!!!!!!!! sadece bow yere soz curudmek istemedim ona gore cavab yazmadim!!!!!!!!!!!!!!! amma gorurem ki! cavab vermesem el cekmeyeceksen

paaaaaaaaaaaaaaa. qoy ele mende o haqda qoymuwam xeber. narahat oolmaaaa.
Sitat: Leonel-207
Leonel-207

qaqaw sen bize fikir verme biz evde de eleyik burda da

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

reyhan

  • 24 iyun 2010 07:20

Sitat: Leonel-207
olmadi ki!!!

biz dalawmiriq ki bizim aramizda bele zarafat terzi var narahat olmayin biz dalawmiriq bizim aramizda cay bulaq meselesi demek olar ki 4-ildir gedir

Cristi

  • 24 iyun 2010 07:22

Sitat: reyhan
biz dalawmiriq ki bizim aramizda bele zarafat terzi var narahat olmayin biz dalawmiriq bizim aramizda cay bulaq meselesi demek olar ki 4-ildir gedir

taunt duz deyirsen valla gorek hara qeder gedir. xaxa

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

Admin

  • 24 iyun 2010 07:24

MOVZUDAN KENAR REY YAZMAYIN !!! HEM XEBER HEM REYLER SILINECEK HEMDE REY YAZAN INSAN CEZALANDIRILACAQ!!!

--------------------
(:

reyhan

  • 24 iyun 2010 07:25

Sitat: Cristi
duz deyirsen valla gorek hara qeder gedir.

tamamile raziyam belke bu zarafata son qoyaq sen deyen kimi yeni seyfe acaq

Cristi

  • 24 iyun 2010 07:32

Sitat: reyhan
tamamile raziyam belke bu zarafata son qoyaq sen deyen kimi yeni seyfe acaq

da sensendeeeeeeeeeeeee xaxa

--------------------
heart Cristiano Ronaldo the best FoReVeR heart

Fidaska

  • 24 iyun 2010 08:05

tsk

--------------------
http://s54.radikal.ru/i144/1007/bb/279538ebd1e7.gif

buz_qelb

  • 24 iyun 2010 09:57

melumatlara gore cox tewekkurler.

--------------------
pleasantry Nickini bile görmek istemiyorum, oturum açmasan iyi edersin, e-mailim sana ağırmı geldi ? Engelledim seni afedersin ! pleasantry

Avtosh_227

  • 24 iyun 2010 11:13

bu neidr ala.bunlar qirirlar ki,bir birlerini )))) tewekkurler gozel xebere gore.cox sagol canim gozum

reyhan

  • 2 iyul 2010 10:44

Sitat: Avtosh_227
bu neidr ala.bunlar qirirlar ki,bir birlerini )))) tewekkurler gozel xebere gore.cox sagol canim gozum

cox saq ol beyendiyine sevindim. men dedim axi biz dalawmiriq zarafatlawiriq!

NeSKa

  • 6 noyabr 2010 21:58

Təşəkkьlər Allah razı olsun зox sağol

Təşəkkьlər Allah razı olsun зox sağol

--------------------
ureyim I never want to be all alone,Never go away.ureyim
I found the only place where I belong
Boy, you know just what to say,
So open up the gates and set me free,And I'll love you even more


We're Falling together.I'am calling your name forever.so take me to heaven.Tell me I'm yours forever.We're Falling,caress me.Touch me and say you love me.So take me heaven.And tell me I'm yours forever

fanya_ya

  • 28 aprel 2011 16:01

Chox saq ol xabara gora bayaca

--------------------
*_I ❤ PERU_*
Geri İrəli
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.